Op afspraak · Overdinkel, Twente 06-11597472 info@reptilestwente.nl
KennisbankNaar de webshop →
Home / Onze dieren / Afrikaanse stierkikker
Amfibieën

Afrikaanse stierkikker

Pyxicephalus adspersus

In de droge tijd graaft hij zich in en maakt een jasje van oude huid. Zo kan hij maanden wachten op regen.

12–24 cm20–30 jaarSchemer en nacht
Blijft thuis
Afrikaanse stierkikker

Over de afrikaanse stierkikker

De Afrikaanse stierkikker (Pyxicephalus adspersus) is een van de grootste kikkers ter wereld. Mannetjes kunnen meer dan 20 centimeter lang worden en ruim een kilo wegen; vrouwtjes blijven een stuk kleiner. Een stierkikker is geen reptiel maar een amfibie: hij heeft een vochtige huid en begint zijn leven als kikkervisje.

In het wild leeft de stierkikker op de savannes van zuidelijk Afrika. Het grootste deel van het jaar is het daar droog. Dan graaft hij zich in de grond in en maakt hij van oude huidlagen een soort jasje dat hem tegen uitdrogen beschermt. Pas als de regen komt, kruipt hij weer naar boven om te eten en zich voort te planten.

De stierkikker eet bijna alles wat in zijn bek past: insecten, wormen, andere kikkers en soms een muis. Opvallend is dat het mannetje zijn kikkervisjes bewaakt. Hij graaft zelfs een geultje om ze naar dieper water te leiden als hun plas opdroogt.

Leefgebied

De afrikaanse stierkikker komt oorspronkelijk uit Zuidelijk Afrika. Graaft zich in de bodem in, schemer en nacht actief.

Wat eet hij?

Insecten, wormen en af en toe een muis.

Hoe groot wordt hij?

5 weetjes voor je spreekbeurt

  1. De Afrikaanse stierkikker is een van de grootste kikkers ter wereld.
  2. Een kikker is geen reptiel maar een amfibie: hij begint zijn leven als kikkervisje in het water.
  3. In de droge tijd graaft hij zich in en wacht hij maanden op regen.
  4. Het mannetje bewaakt zijn kikkervisjes en graaft soms een geultje naar dieper water.
  5. Hij eet insecten, wormen en soms zelfs een muis.

Gebruik deze weetjes gerust voor je spreekbeurt of werkstuk over de afrikaanse stierkikker.

Verzorging

Caresheet afrikaanse stierkikker

Pyxicephalus adspersus · African bullfrog, Giant bullfrog, Pixie frog, Afrikanischer Ochsenfrosch

Zeer grote, gravende kikker uit zuidelijk en oostelijk Afrika. Hij is weinig actief en kan pijnlijk bijten. Geschikt voor gevorderde houders die een amfibie willen observeren, niet hanteren.

LengteMannetjes ca. 20–25 cm(kop-romp); vrouwtjes ongeveer half zo groot
Leeftijdca. 15–20 jaar, soms ouder
Actiefschemer
Ervaringgevorderd

Van nature

Verspreiding
Afrika ten zuiden van de Sahara, van Zuid-Afrika tot Oost-Afrika (tot Somalië) en westelijk tot Nigeria.
Leefgebied
Droge savanne, grasland en halfwoestijn, van laagland tot hoogvlakte. Voor de voortplanting tijdelijke, ondiepe regenplassen.
Klimaat
Warm, met een lange droge tijd en een korte regentijd. Een groot deel van het jaar is het droog.
Gedrag in het wild
Leeft het grootste deel van het jaar ingegraven in rust (aestivatie), soms een jaar of langer. Vormt daarbij een cocon van oude huidlagen tegen uitdroging. Komt na zware regen boven om te eten en te paren. Eet vrijwel alles wat hij kan overmeesteren.

Huisvesting

Dag25–28 °C
WarmteplekGeen hete spot nodigeen iets warmere zone tot ca. 28 °C. Vermijd warmtelampen die de bodem uitdrogen.
Nachtca. 20–22 °C
Luchtvochtigheidca. 60–80%met een vochtige (niet natte) bodem
Terrarium (minimaal)
Ca. 90 × 45 × 40 cm (L × D × H) voor één volwassen mannetje; voor een vrouwtje ca. 60 × 45 × 40 cm. Grondoppervlak is belangrijker dan hoogte. Groter is beter.
Type
graver
Verlichting en UVB
Niet bewezen noodzakelijk bij goede supplementen. Lage UVB (Ferguson-zone 1) met voldoende schuilplaatsen kan. Gebruik een timer voor een vast dag-nachtritme.
Bodem
Minstens 10 cm vochthoudende aarde, kokosvezel of een mengsel, zodat het dier zich kan ingraven. Geen grind of kleine steentjes: die worden makkelijk ingeslikt.
Inrichting
Grote, ondiepe waterbak met chloorvrij water waarin het dier kan zitten zonder kopje-onder te gaan. Schuilplaats of mosplek, thermostaat, thermometer en een goed sluitend deksel.
Samen houden
Solitair. Stierkikkers eten soortgenoten, ook van gelijke grootte.
Winterrust
Niet nodig. In de natuur rusten ze ingegraven tijdens de droge tijd. Een droge, rustigere periode van enkele maanden wordt soms voor de kweek nagebootst; doe dat alleen met een gezond dier op goed gewicht en met ervaring.

Verzorgen en hanteren

Dagelijks
Waterbak verversen met chloorvrij water op kamertemperatuur. Ontlasting en voerresten verwijderen. Temperatuur controleren.
Wekelijks
Waterbak schoonmaken, vervuilde bodem vervangen, bodem vochtig houden, gewicht en conditie controleren. Vervang de hele bodem regelmatig.
Vervelling
Vervelt regelmatig: de oude huid wordt in één keer losgemaakt en opgegeten. Dat is normaal. Troebele, vlekkerige of loslatende huid buiten de vervelling: laat een dierenarts kijken.
Hanteren
Zo weinig mogelijk; alleen als het moet (verplaatsen, controle). Gebruik natte handen of vochtige, poedervrije wegwerphandschoenen, zonder zeep, crème of handgel. Kan hard bijten en springt soms naar handen; houd vingers weg van de bek en voer met een lange pincet.
Hygiëne
Amfibieën kunnen salmonella dragen. Was je handen na contact met het dier, het water of het terrarium. Gooi terrariumwater nooit in sloot of tuin: zo kunnen ziekten zoals chytride de natuur bereiken.

Voeding

Dieet
Vleeseter: insecten (krekels, kakkerlakken, sprinkhanen), regenwormen en andere ongewervelden. Grote dieren af en toe een dode, ontdooide muis. Prooien niet groter dan de breedte van de kop.
Jonge dieren
Dagelijks tot om de dag kleine insecten, bestoven met supplementen.
Volwassen dieren
1–2 keer per week insecten of wormen. Knaagdieren alleen af en toe (bijv. eens per maand of minder): ze zijn vet en leiden tot vetzucht. Pas de hoeveelheid aan op de lichaamsconditie.
Supplementen
Insecten bestuiven met calcium (met D3) en geregeld met een multivitamine met vitamine A. Insecten vooraf goed voeren.
Water
Altijd een grote, ondiepe bak met schoon, chloorvrij water. Kraanwater eerst ontchloren of laten staan met een waterbehandelingsmiddel.

Voortplanting

Geslachtsrijp
In het wild na ca. 3 jaar; in gevangenschap soms eerder.
Man of vrouw?
Volwassen mannetjes zijn veel groter, olijfgroen en hebben een gele tot oranje keel. Vrouwtjes zijn kleiner, bruiner en hebben een lichte keel.
Paring
Aan het begin van de regentijd, na een droge periode, in ondiep water. Mannetjes verzamelen zich in groepen en verdedigen een klein territorium.
Eieren of levend
eierleggend; uit de eieren komen kikkervisjes
Legsel
Tot ca. 3.000–4.000 eieren per legsel.
Incubatie
Eieren komen in warm water na ca. 2 dagen uit. Kikkervisjes veranderen na ca. 3 weken in kikkertjes.
Jongen
In het wild bewaakt het mannetje eieren en kikkervisjes, maar eet er ook een deel van. Jonge kikkers eten elkaar op; kweek ze apart of op grootte gesorteerd op in chloorvrij water.

Ziekten en aandoeningen

Chytridiomycose (Bd)

Signalen: Overmatig vervellen, rode of troebele huid, sloomheid, niet eten, abnormale houding.

Oorzaak en preventie: Schimmelinfectie van de huid (Batrachochytrium dendrobatidis), verspreid via de handel in amfibieën. Quarantaine voor nieuwe dieren, aparte spullen, nooit water of dieren in de natuur. Laat een dierenarts met amfibieënkennis testen en behandelen.

Bacteriële huidinfecties

Signalen: Rode vlekken aan buik of poten, zweertjes, vocht onder de huid, sloomheid.

Oorzaak en preventie: Vaak door vies water, vervuilde bodem of stress. Water dagelijks verversen en bodem schoon houden. Laat een dierenarts kijken.

Vetzucht

Signalen: Zeer rond lichaam, vetplooien, traag, minder graven.

Oorzaak en preventie: Te vaak of te vet voeren (vooral knaagdieren). Minder vaak voeren en vooral insecten en wormen geven.

Metabole botziekte

Signalen: Zwakke of vervormde poten en kaak, trillen, moeite met springen of opdrukken.

Oorzaak en preventie: Tekort aan calcium of D3. Bestuif voer met supplementen. Laat een dierenarts kijken.

Verstopping (impactie)

Signalen: Geen ontlasting, opgezette buik, niet eten.

Oorzaak en preventie: Ingeslikte bodem of te grote prooien. Voer met pincet of uit een bakje, gebruik geen grind. Laat een dierenarts kijken.

Vergiftiging via huid of water

Signalen: Plotselinge onrust, krampen, slapheid, verkleurde huid.

Oorzaak en preventie: Chloor, zeep, schoonmaakmiddel of crème op handen. Gebruik chloorvrij water en geen chemische middelen in of rond het terrarium. Ga direct naar een dierenarts.

Twijfel je over de gezondheid van je dier? Ga altijd naar een dierenarts met ervaring in reptielen.

Benodigde ervaring

gevorderd

Als amfibie gevoelig voor waterkwaliteit, chloor en stoffen op de huid. Volwassen mannetjes worden groot en bijten hard. Overvoeding en vetzucht liggen op de loer. Geen dier om vast te houden.

Status en regels

CITES
Niet opgenomen
Europese Unie
Niet opgenomen in de bijlagen van EU 338/97
IUCN Rode Lijst
Niet bedreigd (LC)
In Nederland
Geen bijzondere regels bekend. De huis- en hobbydierenlijst geldt (nog) alleen voor zoogdieren; een lijst voor amfibieën is aangekondigd, maar er is geen datum. De Wet dieren en het Besluit houders van dieren gelden. Voeren met levende gewervelde prooidieren is niet toegestaan. Niet verwarren met de Amerikaanse stierkikker: die staat op de EU-lijst van invasieve exoten en mag niet gehouden of verhandeld worden.

Deze caresheet is samengesteld door Reptiles Twente. Elk dier is anders: neem bij twijfel contact met ons op of raadpleeg een reptielendierenarts.

Ook andere soorten ontmoeten? Deze soort blijft thuis, maar er gaan genoeg andere dieren mee op bezoek.

← Terug naar alle dieren