Op afspraak · Overdinkel, Twente 06-11597472 info@reptilestwente.nl
KennisbankNaar de webshop →
Home / Onze dieren / Schildpadden / Muskusschildpad
Schildpadden

Muskusschildpad

Sternotherus odoratus

Kan bij gevaar een sterk ruikend vocht afgeven. In Amerika heet hij daarom ook wel "stinkpot".

8–13 cm30–50 jaarSchemer en nacht
Blijft thuis
Muskusschildpad

Over de muskusschildpad

De muskusschildpad (Sternotherus odoratus) is een kleine waterschildpad uit het oosten van Noord-Amerika. Volwassen dieren hebben een schild van maar 8 tot 13 centimeter. Op de kop lopen vaak twee lichte strepen.

Muskusschildpadden zijn geen sterke zwemmers. Ze lopen liever over de bodem van ondiep, rustig water, op zoek naar slakken, insecten en wormen. Ze zijn vooral in de schemering en de nacht actief en komen maar zelden het water uit om te zonnen.

Zijn naam dankt hij aan een slim trucje: voelt hij zich bedreigd, dan geeft hij uit klieren onder zijn schild een sterk ruikend vocht af. Daarom noemen Amerikanen hem ook wel "stinkpot".

Leefgebied

De muskusschildpad komt oorspronkelijk uit Oosten van Noord-Amerika. Bodem van ondiep water, schemer en nacht actief.

Wat eet hij?

Slakken, insecten, wormen en visjes.

Hoe groot wordt hij?

5 weetjes voor je spreekbeurt

  1. De muskusschildpad komt uit het oosten van Noord-Amerika.
  2. Hij is klein: zijn schild wordt maar 8 tot 13 centimeter.
  3. Hij zwemt niet zo goed en loopt liever over de bodem van het water.
  4. Bij gevaar maakt hij een vieze geur. Zijn bijnaam is "stinkpot".
  5. Hij kan wel 30 tot 50 jaar oud worden.

Gebruik deze weetjes gerust voor je spreekbeurt of werkstuk over de muskusschildpad.

Verzorging

Caresheet gewone muskusschildpad

Sternotherus odoratus · Muskusschildpad, Stinkpot, Common musk turtle, Eastern musk turtle, Kinosternon odoratum

Kleine waterschildpad uit het oosten van Noord-Amerika die vooral over de bodem loopt en slecht zwemt. Past in een relatief klein aquarium met filter, maar vraagt goed waterbeheer en kan tientallen jaren oud worden. Geschikt voor een zorgvuldige beginner.

LengteSchild meestal 8–13 cm(gemiddeld ca. 11 cm); pas uitgekomen jongen ca. 2,5 cm.
LeeftijdIn gevangenschap 30–50 jaarhet record is bijna 55 jaar.
Actiefschemer
Ervaringbeginner

Van nature

Verspreiding
Oosten en midden van de Verenigde Staten (van Maine, Michigan en Wisconsin tot Florida, west tot Oost-Texas en Oklahoma) en het zuiden van Ontario en Quebec (Canada). Ontbreekt in hooggelegen gebieden.
Leefgebied
Permanent zoet water met weinig stroming: vijvers, meren, moerassen, sloten, beken en rivieren met een zachte bodem en veel planten. Meestal in ondiep water, zelden dieper dan 2 m.
Klimaat
Gematigd tot subtropisch, met warme zomers. In het noorden koude winters; in het zuiden is het dier bijna het hele jaar actief.
Gedrag in het wild
Loopt over de bodem in plaats van te zwemmen. Vooral actief in de schemering, in het zuiden ook 's nachts. Komt soms op takken boven het water om te zonnen. Bij water onder ca. 10 °C graaft het dier zich in de modder in voor de winterrust. Bij verstoring geeft het een muskusgeur af uit klieren aan de schildrand en kan het fel bijten.

Huisvesting

DagWater 24–27 °C voor volwassen dieren27–29 °C voor jongen; lucht boven de zonplek ca. 28–30 °C.
Warmteplekca. 32 °C op de zonplek
NachtLampen uitwater mag iets dalen, maar niet onder ca. 20 °C.
LuchtvochtigheidNiet van belang(aquatische soort); zorg wel voor ventilatie boven het water.
Terrarium (minimaal)
Aquarium van minimaal ca. 115 liter (bijv. 80 × 40 × 40 cm) voor één volwassen dier; ca. 150–230 liter voor een paar. Groter is beter, vooral meer bodemoppervlak.
Type
semi-aquatisch
Verlichting en UVB
Ja, 12 uur per dag boven de zonplek. Een zwakke tot middelsterke UVB-lamp volstaat (Ferguson-zone 1–2, bijv. een T5-buis van 5–6%). Vervang de lamp volgens de fabrikant, meestal elke 6–12 maanden.
Bodem
Kale bodem of fijn zand. Geen grind of kiezels die ingeslikt kunnen worden.
Inrichting
Ondiep tot middeldiep water: begin bij ongeveer de schildlengte en ga hooguit tot ca. 20–25 cm, met veel klimmogelijkheden (wortels, stenen, planten) zodat het dier overal makkelijk naar het oppervlak kan. Een lage, makkelijk bereikbare land- of zonplek met een zachte helling. Schuilplaatsen onder water. Krachtig filter (bijv. buitenfilter, berekend op ca. twee keer de watermassa) en een afgeschermde waterverwarmer.
Samen houden
Solitair of als paar. Mannetjes kunnen agressief zijn tegen elkaar en vrouwtjes opjagen. Niet samen houden met andere schildpadsoorten; kleine vissen worden opgegeten.
Winterrust
Niet noodzakelijk; nakweekdieren kunnen het hele jaar warm gehouden worden. Een koelere periode kan alleen bij gezonde, goed doorvoede dieren. In het wild rusten ze bij water onder ca. 10 °C. Overleg vooraf met een reptielendierenarts.

Verzorgen en hanteren

Dagelijks
Voerresten en ontlasting verwijderen; watertemperatuur controleren; kijken of het dier actief is en eet.
Wekelijks
25–50% van het water verversen met ontchloord water op dezelfde temperatuur. Filter controleren en zo nodig spoelen in aquariumwater.
Vervelling
Schildplaten en huid vervellen geleidelijk; losse stukjes laten vanzelf los. Vastzittende of verkleurde platen laten nakijken.
Hanteren
Liever kijken dan vastpakken. Optillen aan de achterkant van het schild, met de kop van u af: ze hebben een lange nek en bijten hard. Nooit aan poten of staart pakken en niet omdraaien.
Hygiëne
Schildpadden kunnen salmonella dragen: handen wassen na contact en na werk in het aquarium. Aquariumwater niet in de keuken weggooien.

Voeding

Dieet
Vooral vleesetend: slakken, insecten, wormen, kreeftachtigen, kleine visjes en aas. Eet in het wild ook wat algen, zaden en waterplanten.
Jonge dieren
Dagelijks, eiwitrijk: kleine wormen, insectenlarven, garnalen en schildpaddenkorrels.
Volwassen dieren
Om de dag tot om de twee dagen: regenwormen, slakken, garnalen, insecten en kleine visjes, aangevuld met goede schildpaddenkorrels. Af en toe waterplanten. Niet overvoeren.
Supplementen
Calcium (eventueel met D3) en een multivitamine, bijv. eens per week over het voer. Sepia in het water kan als extra calciumbron.
Water
Het dier leeft in het water en drinkt daar. Houd het water schoon en ontchloord; eventueel in een aparte bak voeren om vervuiling te beperken.

Voortplanting

Geslachtsrijp
Mannetjes na ca. 5–6 jaar, vrouwtjes na ca. 8–9 jaar (in het wild; in gevangenschap vaak eerder).
Man of vrouw?
Mannetjes hebben een grotere kop en een veel dikkere, langere staart met de cloaca voorbij de schildrand. Vrouwtjes hebben een korte staart.
Paring
In het water, vooral in voorjaar en najaar.
Eieren of levend
eierleggend
Legsel
1–6 eieren per legsel, 1–4 legsels per jaar.
Incubatie
In het wild 65–86 dagen. Het geslacht hangt af van de temperatuur: boven ca. 28 °C vooral vrouwtjes, onder ca. 25 °C vooral mannetjes.
Jongen
Geen broedzorg; jongen zijn direct zelfstandig. Houd ze in ondiep water met veel planten om op te rusten en voer dagelijks.

Ziekten en aandoeningen

Luchtweginfectie

Signalen: Scheef zwemmen of drijven, ademen met open bek, slijm uit neus of bek, sloomheid, niet eten.

Oorzaak en preventie: Te koud water, koude tocht of slechte waterkwaliteit. Houd water en zonplek op temperatuur; laat een reptielendierenarts kijken.

Schildinfectie (schildrot)

Signalen: Zachte, verkleurde of stinkende plekken, loslatende platen, zweren op het schild.

Oorzaak en preventie: Vuil water, verwondingen en geen droge zonplek. Zorg voor schoon water, een goed filter en een bereikbare droge plek; laat een reptielendierenarts kijken.

Metabole botziekte

Signalen: Zacht of vervormd schild, slechte groei, zwakte.

Oorzaak en preventie: Te weinig calcium of UVB. Gevarieerd voer met calcium en een UVB-lamp die op tijd vervangen wordt; laat een reptielendierenarts kijken.

Verdrinking of uitputting

Signalen: Dier hangt lang aan het oppervlak, raakt klem of komt niet bij de lucht.

Oorzaak en preventie: Te diep water zonder klimmogelijkheden of klemplekken in de inrichting. Houd het water ondiep genoeg en zorg overal voor steun richting het oppervlak.

Parasieten

Signalen: Vermageren, slecht eten, afwijkende ontlasting.

Oorzaak en preventie: Vooral bij nieuw aangeschafte dieren. Nieuwe dieren in quarantaine houden en ontlasting laten onderzoeken door een reptielendierenarts.

Twijfel je over de gezondheid van je dier? Ga altijd naar een dierenarts met ervaring in reptielen.

Benodigde ervaring

beginner

Blijft klein, is robuust en heeft geen groot verblijf nodig. Wel zijn een goed filter, regelmatig water verversen, UVB en een veilige waterdiepte nodig. Het dier kan 30–50 jaar oud worden.

Status en regels

CITES
Bijlage II (geslacht Sternotherus, sinds 23 februari 2023)
Europese Unie
Bijlage B (EU 338/97): legale herkomst moet aantoonbaar zijn
IUCN Rode Lijst
Niet bedreigd (LC)
In Nederland
Bijlage B-soort: u moet de legale herkomst kunnen aantonen (bijv. overdrachtsverklaring of aankoopbewijs met gegevens van kweker en verkoper) en voor gekweekte dieren een administratie bijhouden. Een EU-certificaat is niet nodig. Had u het dier al vóór 23 februari 2023, bewaar dan bewijs van die datum. Uitzetten of loslaten in de natuur is verboden. Er is nog geen positieflijst voor reptielen en schildpadden; die is in voorbereiding en het is nog niet bekend of deze soort erop komt. Verder gelden de Wet dieren en het Besluit houders van dieren.

Deze caresheet is samengesteld door Reptiles Twente. Elk dier is anders: neem bij twijfel contact met ons op of raadpleeg een reptielendierenarts.

Ook andere soorten ontmoeten? Deze soort blijft thuis, maar er gaan genoeg andere dieren mee op bezoek.

← Terug naar alle dieren